Kısaca
- Artımlı encoder: Dönüşü darbelerle sayar; elektrik kesilince konumu unutur
- Mutlak encoder: Her konum için benzersiz değer verir; kesintide konumu bilir
- Çözünürlük: Tur başına darbe veya bit sayısı
- Sık arızalar: Kaplin kayması, parazit, kirlenme ve rulman
Bir kesim makinesinin malzemeyi hep aynı uzunlukta kesmesi, bir konveyörün belirli noktada durması ya da bir servo motorun tam istenen konuma gitmesi encoderdan gelen bilgiyle sağlanır.
Artımlı ve mutlak encoder
| Artımlı | Mutlak | |
|---|---|---|
| Çalışma | Her adımda darbe üretir, PLC sayar | Her konum için kod üretir |
| Kesinti sonrası | Referans (sıfır) noktasına gitmesi gerekir | Konumu hemen bilir |
| Maliyet | Düşük | Daha yüksek |
| Kullanım | Hız ölçümü, uzunluk ölçümü | Konumlama, vinç, robot, valf |
Tek turlu ve çok turlu
Tek turlu mutlak encoder bir tur içindeki konumu bilir. Çok turlu encoder ise kaç tur döndüğünü de saklar; uzun hareket mesafeleri için kullanılır.
Çıkış tipleri
- Darbe çıkışları: Artımlı encoderlerde A, B ve referans kanalı; besleme gerilimine göre farklı sinyal seviyeleri.
- Haberleşmeli çıkışlar: Mutlak encoderlerde seri haberleşme veya endüstriyel ağ üzerinden (bkz. haberleşme protokolleri).
Encoder değiştirirken çözünürlük, mil çapı, montaj şekli ve çıkış tipinin eskisiyle aynı olması gerekir.
Sık görülen arızalar
- Kaplinin kayması veya kırılması: ölçüm kayar
- Ekranlı kablo kullanılmaması: parazit nedeniyle sayma hataları
- Toz, yağ ve nem: optik diskin kirlenmesi
- Rulman aşınması ve darbe