Kısaca
- Başlangıç: Günlük tüketimi Wh olarak hesaplayın
- Akü: Günlük tüketim ÷ (akü gerilimi × kullanılabilir oran) × yedek gün
- Panel: Günlük tüketim ÷ güneşlenme saati × kayıp payı
- İnverter: Aynı anda çalışacak cihazların toplam gücüne ve kalkış akımlarına göre
Off-grid sistemler şebekeye bağlı değildir; üretilen enerji aküde depolanır ve ihtiyaç anında kullanılır. Yanlış hesaplanan bir sistem ya kışın yetmez ya da gereksiz pahalıya mal olur.
1. Günlük tüketimi hesaplayın
Her cihazın gücünü günlük kullanım saatiyle çarpın ve toplayın. Örnek: LED aydınlatma 60 W × 5 saat = 300 Wh; buzdolabı yaklaşık 1.000 Wh/gün; televizyon 100 W × 3 saat = 300 Wh; diğer küçük cihazlar 400 Wh. Toplam yaklaşık 2.000 Wh/gün.
2. Akü kapasitesi
Akü kapasitesi (Ah) = Günlük tüketim (Wh) ÷ (Akü gerilimi × Kullanılabilir oran) × Yedek gün
| Akü tipi | Kullanılabilir oran | Not |
|---|---|---|
| Lityum (LiFePO4) | ≈ %80–90 | Uzun ömür, hafif, sık şarj-deşarja dayanıklı |
| Jel / AGM | ≈ %50 | Daha ucuz, derin deşarjda ömrü kısalır |
Örnek: 2.000 Wh/gün, 24 V lityum akü, %80 kullanım ve 1 gün yedek için 2.000 ÷ (24 × 0,8) ≈ 105 Ah gerekir. Bulutlu günler için yedek gün artırılırsa kapasite de artar.
3. Panel gücü
Panel gücü (W) ≈ Günlük tüketim ÷ Etkili güneşlenme saati × 1,3
Etkili güneşlenme süresi yazın uzun, kışın kısadır. Kışın da kullanılacak bir sistem için kış değerine göre hesap yapılır. Örnek: 2.000 Wh ÷ 3 saat × 1,3 ≈ 870 W panel.
4. İnverter ve şarj kontrolcüsü
- İnverter gücü, aynı anda çalışacak cihazların toplamından büyük olmalı; motorlu cihazların kalkış akımı hesaba katılmalıdır.
- Tam sinüs çıkışlı inverter kullanılmalıdır.
- MPPT şarj kontrolcüsü panellerden daha fazla enerji alır.
Yemek pişirme ve ısınma
Elektrikli ocak, ısıtıcı ve su ısıtıcı gibi yüksek güçlü cihazlar off-grid sistemde akü ve inverter ihtiyacını çok büyütür. İndüksiyon ocak kullanılacaksa kısa süreli yüksek güce dayanacak inverter ve akü seçilmelidir.