Kısaca
- Neden olur: Gerilim altında çalışma, düşen alet, gevşek bağlantı, toz ve nem
- Tehlike: Ağır yanık, işitme ve görme kaybı, basınç dalgası
- En iyi koruma: Enerjiyi kesip kilitleyerek çalışmak
- Ek önlemler: Ark korumalı donanım, kapalı ve düzenli pano, uygun koruma cihazları
Sanayi tesislerinde, ana dağıtım panolarında ve yüksek akımlı hatlarda yapılan çalışmalarda ark riski her zaman vardır. Ark kazalarının çoğu, "kısa bir iş" diye enerjili panoda çalışırken yaşanır.
Ark neden oluşur?
- Gerilim altındaki panoda çalışırken iki ucun bir aletle köprülenmesi
- Pano içine düşen vida, tel veya alet
- Gevşek ve ısınan bağlantıların zamanla yalıtımı bozması
- İletken toz, nem ve kemirgen hasarı
- Yanlış kesitte veya yanlış ayarlanmış koruma cihazları
Kilitle-etiketle (LOTO)
- Çalışılacak bölümün beslemesini kesin.
- Şalteri kilitleyin ve "çalışma var" etiketini asın.
- Gerilimin olmadığını uygun ölçü aletiyle doğrulayın.
- Gerekirse topraklayın ve kısa devre edin.
- Çalışma bitince kilidi yalnızca kilitleyen kişi açar.
Kişisel koruyucu donanım
Enerjiyi kesmenin mümkün olmadığı ölçüm ve test işlerinde, risk seviyesine uygun ark korumalı kıyafet, yüz siperi, yalıtkan eldiven ve yalıtkan aletler kullanılır. Sentetik kıyafetler arkta erir ve yanığı ağırlaştırır.
Pano tarafında önlemler
- Kapakların kapalı, canlı kısımların korumalı olması
- Bağlantıların periyodik sıkılması ve termal kamera kontrolü
- Koruma cihazlarının doğru ayarlanması
- Panoların temiz ve kuru tutulması (bkz. IP koruma sınıfı)
Konutlarda ark hatası koruması
Ark hatası algılama cihazları, kablolardaki gevşek bağlantı ve hasar nedeniyle oluşan küçük arkları algılayıp devreyi keser. Özellikle eski tesisatlarda yangın riskini azaltmaya yardımcı olur (bkz. priz neden yanar).