Kısaca
- Nasıl oluşur: Plastik film, kâğıt, toz ve sıvıların sürtünmesi ve akışı
- Tehlike: Yanıcı ortamda kıvılcım, elektronik kart hasarı, ürünlerin birbirine yapışması
- Temel önlem: İletken parçaların topraklanması
- Ek önlemler: İyonizer, nem kontrolü, antistatik malzeme
Statik elektrik özellikle plastik, ambalaj, tekstil, matbaa ve toz işleyen tesislerde sık görülen bir sorundur. Kuru kış havasında daha da artar.
Nasıl oluşur?
- Plastik film ve kâğıdın merdanelerden geçerken sürtünmesi
- Toz ve granüllerin borularda taşınması
- Yakıt ve solvent gibi sıvıların hızlı akışı ve dökülmesi
- İnsanların yalıtkan zeminde yürümesi
Neden tehlikelidir?
- Yangın ve patlama: Solvent buharı veya toz bulunan ortamda küçük bir kıvılcım yetebilir.
- Elektronik hasar: Hissedilmeyecek kadar küçük bir deşarj bile elektronik kartlara zarar verebilir.
- Üretim sorunları: Filmlerin yapışması, tozun ürüne çekilmesi, makinelerin hatalı çalışması.
- Personel: Rahatsız edici çarpmalar ve buna bağlı ani refleks kazaları.
Nasıl önlenir?
- Topraklama: Makine gövdeleri, borular, tanklar ve merdaneler topraklanır ve birbirine bağlanır (bkz. topraklama).
- İyonizer: Yalıtkan malzemelerdeki yükü havaya iyon vererek nötrler.
- Nem kontrolü: Çok kuru havada statik artar; uygun nem seviyesi faydalıdır.
- Antistatik malzeme: İletken zemin, ayakkabı, bileklik ve ambalaj.
Elektronik kartlarla çalışırken
PLC, sürücü ve kart değişiminde antistatik bileklik kullanılmalı, kartlar antistatik poşetinde taşınmalı ve iletken yüzeylere dokunmadan tutulmalıdır.