Kısaca
- Normal aralık: 230 V ±%10, yaklaşık 207–253 V
- Bina içi sebepler: Gevşek bağlantı, ince kolon kablosu, uzun hat, aşırı yük
- Şebeke sebepleri: Trafonun akşam yükü, uzun alçak gerilim hattı, faz dengesizliği
- Ayırt etmek: Sayaç girişinde ve evin içinde aynı anda ölçmek
Konya'nın şehir merkezinden uzak mahallelerinde, yeni yapılaşan bölgelerde ve kalabalık eski apartmanlarda gerilim düşüklüğü şikâyetiyle sık karşılaşıyoruz. Düşük gerilim sadece rahatsız edici değildir; motorlu cihazları ısıtır, ömürlerini kısaltır.
Belirtileri
- Işıklar özellikle akşamları sönük yanıyor ya da titriyor
- Buzdolabı, klima veya çamaşır makinesi zor çalışıyor, sesi değişiyor
- Kombi, elektronik cihazlar hata veriyor
- Elektrikli ısıtıcı ve su ısıtıcı normalden geç ısıtıyor
Normal gerilim kaç volt?
Konutlarda anma gerilimi faz-nötr arasında 230 V'tur. Yaklaşık ±%10 sapma, yani 207–253 V arası normal kabul edilir. Bunun sürekli altında kalan gerilim sorunludur.
Sebepleri
Bina içinde:
- Sayaç, pano ya da kolon hattındaki gevşek ve ısınmış bağlantılar
- Bina büyüdükçe yetersiz kalan ince kolon kablosu
- Panodan uzak noktalara ince kesitle çekilmiş hatlar (bkz. kablo kesiti)
- Nötr bağlantısındaki bozulma; bazı dairelerde düşük, bazılarında yüksek gerilim yaratır
Şebekede:
- Trafonun, herkesin aynı anda tüketim yaptığı akşam saatlerinde aşırı yüklenmesi
- Trafoya uzak evlerde uzun alçak gerilim hattı
- Fazlar arasında yük dengesizliği
Sorun nerede, nasıl anlaşılır?
- Gerilim, sayacın girişinde ve evin içindeki bir prizde aynı anda ölçülür.
- Sayaç girişinde de düşükse sorun şebekededir.
- Sayaç girişi normal ama ev içi düşükse sorun bina tesisatındadır.
- Sorun belirli saatlerde oluyorsa gerilim kayıt cihazıyla bir süre izlenir.
Çözümler
- Bina içi sorun: Bağlantıların sıkılması ve yenilenmesi, kolon kablosunun büyütülmesi, uzun hatların kesitinin artırılması.
- Şebeke sorunu: Ölçüm sonuçlarıyla dağıtım şirketine (Konya'da MEDAŞ) başvurulur; 186 Elektrik Arıza hattı da kullanılabilir.
- Geçici veya tamamlayıcı çözüm: Uygun güçte regülatör; cihazları korumak için voltaj koruma rölesi.