Kısaca
- Risk: Elektrik geri gelirken oluşan ani akım, gerilim dalgalanması ve hızlı gidip gelmeler
- En hassaslar: Buzdolabı ve klima kompresörü, kombi kartı, televizyon, modem
- Kesintide: Hassas cihazları fişten çekin, geri gelince birkaç dakika bekleyin
- Kalıcı önlem: Gecikmeli voltaj koruma rölesi ve parafudr
"Elektrik gitti geldi, buzdolabı çalışmıyor" ya da "kombi hata veriyor" en sık aldığımız şikâyetlerdendir. Kesintinin kendisi cihaza zarar vermez; zarar genelde elektriğin geri geldiği anlarda olur.
Neden bozulurlar?
- Hızlı gidip gelmeler: Elektrik birkaç saniye içinde birkaç kez gidip geldiğinde kompresör henüz durmadan yeniden kalkmaya çalışır, aşırı akım çeker.
- Ani akım: Bütün cihazlar aynı anda devreye girer; o an hat ve sigortalar zorlanır.
- Gerilim dalgalanması: Şebeke dengelenene kadar gerilim kısa süre yüksek ya da düşük olabilir.
- Nötr sorunu: Kesinti, bir bağlantı arızasından kaynaklanıyorsa geri gelişte nötr kopması yaşanabilir.
Kesinti sırasında ne yapmalı?
- Televizyon, bilgisayar, modem gibi hassas cihazları fişten çekin.
- Elektrikli ısıtıcı, fırın, ütü gibi yüksek güçlü cihazları kapatın ki elektrik gelince hep birlikte devreye girmesin.
- Bir lambayı açık bırakın; elektriğin geldiğini anlarsınız.
Elektrik geldikten sonra
- Birkaç dakika bekleyin; şebekenin dengelenmesine fırsat verin.
- Cihazları teker teker açın.
- Işıklar normalden parlak ya da sönük yanıyorsa cihaz takmayın; gerilimde sorun olabilir.
- Komşularda da aynı tuhaflık varsa 186 Elektrik Arıza hattını arayın.
Panodan kalıcı önlem
Her kesintide fiş çekmekle uğraşmamak için panoya iki koruma eklenebilir:
- Voltaj koruma rölesi: Bozuk gerilimde elektriği keser, normale dönünce ayarlanan süre bekleyip geri verir. Hızlı gidip gelmelerin cihaza ulaşmasını engeller.
- Parafudr: Ani gerilim dalgalarını toprağa akıtır.
Kombi gibi kesintide çalışması gereken cihazlar için kombi UPS'i ayrıca düşünülebilir.