Topraklama ölçümü nedir, kaç ohm olmalı?

Topraklama, cihaz gövdesine kaçan elektriğin insan yerine toprağa akmasını sağlar. Ama topraklamanın var olması yetmez; direncinin koruma cihazının çalışmasına izin verecek kadar düşük olması gerekir. Bunu ancak ölçüm gösterir.

  • Toprak megeriyle ölçüm
  • Raporlu sonuç
  • Topraklama iyileştirme

Kısaca

  • Amaç: Kaçak olduğunda koruma cihazının devreyi zamanında kesmesini sağlamak
  • Kaç ohm: Tek bir sayı yoktur; sistem tipine ve koruma cihazına göre hesaplanır, uygulamada mümkün olduğunca düşük hedeflenir
  • Paratoner topraklaması: Genelde 10 ohm altı hedeflenir
  • Sıklık: İş yerlerinde periyodik kontrol kapsamında yılda bir ölçülür

Bir cihaz kaçak yaptığında gövdesine gelen gerilimin bir yere gitmesi gerekir. Topraklama bu yolu sağlar: kaçak akım toprağa akar, kaçak akım rölesi ya da sigorta bunu algılayıp devreyi keser. Topraklama direnci yüksekse akım yeterince akamaz, gövde gerilimli kalır ve koruma geç devreye girer ya da hiç girmez.

Topraklama neden önemli?

  • Elektrik çarpmasına karşı temel korumadır (bkz. cihaz elektrik çarpıyor).
  • Kaçak akım rölesinin doğru çalışmasını sağlar.
  • Paratoner ve aşırı gerilim koruyucularının (parafudr) işe yaraması için şarttır.
  • Hassas elektronik cihazlarda parazit ve arızaları azaltır.

Kaç ohm olmalı?

Herkes için geçerli tek bir değer yoktur. Gereken değer, tesisatın sistem tipine ve onu koruyan cihaza göre hesaplanır. Kaçak akım rölesiyle korunan bir tesiste temel kural şudur:

Topraklama direnci × rölenin açma akımı ≤ 50 V

Bu kural teoride yüksek bir sınır verir; ancak toprak direnci mevsime göre değişir, röleler zamanla bozulabilir ve paratoner gibi sistemler çok daha düşük değer ister. Bu yüzden uygulamada değer mümkün olduğunca düşük hedeflenir. Paratoner topraklamalarında genelde 10 ohm'un altı hedeflenir.

Nasıl ölçülür?

Ölçüm, toprak megeri denilen özel bir cihazla yapılır. En yaygın yöntemde topraklama elektroduna ek olarak toprağa belirli mesafelerde iki yardımcı kazık çakılır, cihaz aradaki direnci ölçer. Sıradan bir multimetre ya da priz test cihazı topraklama direncini ölçmez. Ölçümle birlikte prizlerdeki topraklama sürekliliği ve kaçak akım rölesinin açma süresi de test edilir.

Değer yüksek çıkarsa ne yapılır?

  1. Bağlantılar kontrol edilir: korozyona uğramış ya da gevşemiş bir klemens değeri yükseltebilir.
  2. Ek topraklama kazığı çakılır ve mevcut sisteme bağlanır.
  3. Kayalık ya da kuru zeminde şerit topraklama veya iletkenliği artırıcı dolgu kullanılır.
  4. Yeni binalarda en sağlıklı çözüm temel topraklamasıdır.

Ne sıklıkla ölçülmeli?

İş yerlerinde topraklama ölçümü periyodik kontroller kapsamında yılda bir yapılır ve raporlanır. Konutlarda yasal bir sıklık aranmasa da yeni tesisat tesliminde, tesisat yenilemesinden sonra ve çarpılma şikâyeti olduğunda mutlaka ölçülmelidir.

Özbe Elektrik & İnovasyon, Konya. Son güncelleme: .

Sık sorulan sorular

Evimde topraklama olup olmadığını nasıl anlarım?

Prizlerdeki yan kontaklar bir fikir verir ama bağlı olup olmadıkları ancak ölçümle anlaşılır. Eski binalarda prizler topraklı görünüp topraklama hattı bağlı olmayabilir.

Topraklama yerine nötrü bağlamak olur mu?

Hayır. Nötr ile topraklamayı prizde birleştirmek tehlikelidir; nötr koptuğunda cihaz gövdeleri gerilimli hâle gelir.

Topraklama ölçümü ne kadar sürer?

Tek bir konut veya küçük iş yeri için genelde kısa sürer. Büyük tesislerde ölçülecek nokta sayısına göre uzar.

Topraklama raporu kimden alınır?

Ölçüm, yetkili elektrik mühendisi veya teknikeri tarafından kalibre cihazla yapılır ve raporlanır.

Topraklama ölçümü için ulaşın

Konya merkezde (Selçuklu, Meram, Karatay) 7/24. Kapsam netleşince fiyat yazılı olarak bildirilir.

WhatsApp